Yazarlar

Published on Eylül 16th, 2020

0

Venceremos! Kazanacağız! – Hüseyin Şenol


Direnişin sembol ismi sanatçı Victor Jara sadece Şili halkının değil, dünya halklarının mücadelesinde yaşamaya devam ediyor. Jara’nın özgürlük şarkıları hala kavgada, dillerde, direnişlerde…

Bundan tam 47 yıl önce, 11 Eylül 1973’te Şili’de gerçekleşen askeri darbeden 5 gün sonra, 16 Eylül 1973’te katledilen Şilili devrimci müzisyen, öğretmen, tiyatro yönetmeni ve şair Victor Jara (Victor Lidia Jara Martinez) 41 yaşındaydı.

Victor Jara dönemin diğer şarkıcılarıyla birlikte Salvador Allende ile sol ve demokrat partilerin ve örgütlerin birleştiği bir hareket olan Unidad Popular (Halk Birliği) yararına birçok konser verdi. 4 Kasım 1970’te iktidara gelen Allende iktidarından rahatsız olan Amerika’nın, 11 Eylül 1973’te açıktan ve doğrudan desteklediği, Augusta Pinochet’in gerçekleştirdiği askeri darbeyle Allende katledilerek iktidarı son bulmuştur.

Allende’nin sosyalizm ve iktidar anlayışı hakkında yetmişli yılların sonunda ve yoğun olarak özellikle de bizim için daha da aktüel hale gelmesi açısından, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi sonrası da çok tartıştık. Türkiye devrimci hareketi bu konuda da derin ayrılık içerisindeydi. O dönem benim de farklı ve bazı yerlerde de hatalı düşündüğüm bu konu hakkında, başka bir yazımda hem darbeyi anlatacak, hem de “Allende Sosyalizmi” üzerine görüşlerimi aktaracağım.

Halkın sanatçısı Victor Jara

41 yaşında öldürülen dönemin ünlü müzisyeni Jara, aynı zamanda tiyatro yönetmeni ve profesördü.

Jara 1973’teki ABD emperyalizminin tam desteğini alan General Augusto Pinochet tarafından askeri darbeyle devrilen sosyalist Salvador Allende’nin destekçilerindendi.

Jara müziğiyle Bruce Springsteen, The Clahs ve U2 gibi çok sayıda müzisyene ilham vermiş, ölümünün ardından adına pek çok şarkı yazılmıştı.

Binlerce devrimci, üniversiteden öğrencileri ve diğer akademisyenlerle birlikte, bugün kendi adını taşıyan Şili Stadyumu’nda öldürülmüştü.

Stadyumdan canlı çıkmayı başaranların anlattığına göre askerler Jara’nın ellerini ve parmaklarını kırdıktan sonra gitar çalmasını isteyerek kendisiyle dalga geçmiş, Jara da buna aynı zamanda Allende’nin seçim şarkısı olan Venceremos’u (Kazanacağız) söyleyerek yanıt vermişti.

Jara bundan kısa süre sonra öldürüldü.

Üç gün sonra bir mezarlıkta bulunan cesedinde 44 kurşun deliği tespit edildi.

Eşi Joan ve kızı Amanda, uzun yıllar süren kampanyaları sonucunda 2009 yılında Jara’nın mezarını açtırmış ve otopsi yapılmasını sağlamıştı.

Şili için bir halk kahramanı olan müzisyen-şair Victor Jara için nihayet adalet “tecelli” etti. Ölümünden 45 yıl sonra kendisini öldüren darbeci askerler 15 yıl hüküm giydi. Bugün öldürüldüğü stadyuma adı verilmiş olan Victor Jara, bir ülkenin kanayan yarası, sızlayan vicdanıdır. Bu, tüm ülkelerde uygulanması gereken “adalettir”.

2016’da ABD’nin Florida eyaletindeki bir mahkeme de bir diğer eski asker olan Pedro Barrientos’u Jara’ya işkence etmek ve öldürmekten suçlu bulmuş, Jara ailesine 28 milyon dolar ödemesine hükmetmişti. Florida’da yaşayan Barrientos’un Şili’ye iadesi şu anda ABD tarafından değerlendiriliyor.

O dönem Pravda muhabiri olan Vladimir Çernisev, yaşananları şöyle anlatıyor: “Víctor Jara dudaklarında şarkıyla öldü. Onu yanından hiç ayırmadığı yoldaşı, gitarıyla birlikte stadyuma getirdiler. Ve şarkı söylemeye başladı. Öbür tutuklular, gardiyanların ateş açma tehdidine rağmen melodiye eşlik etmeye başladılar. Sonra bir subayın emri ile askerler Víctor’un ellerini kırdılar. Artık gitar çalmıyordu, ama zayıf bir sesle şarkı söylemeyi sürdürdü. Bir dipçikle kafasını parçaladılar ve diğer tutuklulara ibret olsun diye ellerini kesip tribünlerin önüne astılar”

1983’teki darbeden sonra ülkeyi 1990’a kadar yöneten diktatör Augusto Pinochet’nin döneminde 3 bin 200 kişinin devlet tarafından öldürüldüğü, 28 bin kişinin de işkenceden geçirildiği tahmin ediliyor.

(Veriler için kaynaklar: t24, BirGün, Evrensel)

Victor Jara eylemlerde yaşıyor

11 Eylül 1973’te Şili’de gerçekleşen askeri darbeden 5 gün sonra katledilen Şilili sanatçı Víctor Lidio Jara Martínez daha eylemlerde de yaşamaya devam ediyor. Dünyanın birçok ülkesindeki devrimciler gibi, biz de Türkiye’de kavgamızda, Victor Jara’yı ve dillendirdiği Venceremos’u marş olarak sürekli söyledik. Kavga esnasında öğrendiğimiz ilk marşlardandı.

Evet, mücadeleye başladığım, gençlik yıllarımda da dilimizden düşürmediğimiz kavganın şarkısıdır Venceremos.

Gözaltında işkence esnasında da susturulamayan sanatçı, dünya halklarının mücadelesinde yaşamaya devam ediyor.

Polisler ve askerler tarafından ağır işkenceyle de susturulamayan sanatçı, dünya halklarının mücadelesinde yaşıyor. Askeri dikratörlüğün işkencecileri tarafından katledilen Jara, o anda bile halkın türküsünü söylemeye devam etti.

            Ülkesindeki eylemlerde de en ön saflarda fotoğrafları eksik olmayan, direnişin sembol ismi sanatçıVictor Jara, sadece Şili halkının değil, dünya halklarının mücadelesinde yaşamaya devam ediyor. Jara’nın özgürlük şarkıları hala kavgada, dillerde, direnişlerde.

Evet, halkın sanatçısı Victor Jara’nın parmaklarını kırdılar susturamadılar.

Ellerini kestiler, susturamadılar.

Kafası ezdiler, susturamadılar.

Kurşuna dizdiler, susturmadılar.

Victor Jara hala “Venceremos” (Biz kazanacağız) diyordu.

O günden sonra tüm dünyada halklar, devrimciler, sosyalistler Venceremos’u söylemeye devam ediyor.

O andan itibaren günümüze kadar bu şarkı, dilden dile çevrilerek, tüm dünyada ezilen halkların ortak şarkısı halini aldı.

            Victor Jara’nın anısına şarkının sözlerini aşağıda veriyor, halkın devrimci sanatçısını ve O’nun şahsında tüm Şilili devrimcileri bir kez daha saygıyla anıyorum.

Venceremos

Fırtına yırtıyor sessizliği

Ufuktan bir güneş doğuyor

Gecekondulardan geliyor halk

Tüm Şili şarkılar söylüyor

Venceremos Venceremos kıralım zincirlerimizi

Venceremos Venceremos!

Zulme ve yoksulluğa paydos

Şili’de halk bugün savaşıyor

Cesaret ve aklın gücüyle

Kahrolsun halkın katili cunta

Yaşasın United Popula!

Venceremos Venceremos kıralım zincirlerimizi

Venceremos Venceremos!

Zulme ve yoksulluğa paydos

Geçmişe ağlamak fayda vermez

Gelecek mutlak sosyalizm

Yarını bugünden kuracağız

O senin tarihin olacak

Venceremos Venceremos kıralım zincirlerimizi

Venceremos Venceremos!

Zulme ve yoksulluğa paydos


Hüseyin Şenol – 16.09.2020

Tags: , , , , , , ,


About the Author



Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Back to Top ↑